Het verdwenen Hotel de la Gare

Aan het begin van de 20ste eeuw was Menen een levendige grensstad, waar spoorwegen, handel en verkeer het stadsbeeld bepaalden. Eén van de opvallende gebouwen in die dynamische omgeving was het Hotel de la Gare, gelegen recht tegenover het station. Vandaag is het hotel volledig verdwenen, maar oude foto’s houden de herinnering levend aan een gebouw dat symbool stond voor een verdwenen tijdperk.

STADSCENTRUMSTATIONSBUURT

Een stille getuige van de stationswijk vóór de Grote Oorlog

Een strategische ligging

Het Hotel de la Gare bevond zich op een uitzonderlijke locatie: vlak voor het station van Menen, dat toen een belangrijk spoorwegknooppunt was tussen Kortrijk, Rijsel en het hinterland. De nabijheid van de Franse grens zorgde voor een constante stroom van reizigers, handelaars en militairen.

Zoals de naam al aangeeft, was het hotel specifiek gericht op:

spoorreizigers
vertegenwoordigers en handelaars
grensverkeer
kort verblijf met horeca

Op de gevel zijn duidelijk de opschriften Hôtel, Café en Restaurant te zien — typisch voor een klassiek stationshotel uit de periode ca. 1880–1914.

Ontstaan en vroege geschiedenis (ca. 1853)

Dankzij aanvullend onderzoek naar de stationsomgeving weten we vandaag dat de oorsprong van het hotel teruggaat tot het midden van de 19de eeuw. Rond 1853 werd de grond waarop het gebouw later verrees in erfpacht gegeven door de spoorwegmaatschappij Chemins de Fer de la Flandre Occidentale aan brouwer Charles-Louis Delefortrie-Stock.

De overeenkomst liet toe om:

een woonhuis
een stal
en magazijnen

op te richten. Uit deze ontwikkeling groeide het “Hotel de la Station”, later beter bekend als Hotel de la Gare.

Het hotel zou meer dan 60 jaar het gezicht van de stationsomgeving bepalen en was zo dominant aanwezig dat het volgens sommige beschrijvingen zelfs het stationsgebouw zelf visueel overvleugelde.

De Eerste Wereldoorlog: het einde van het hotel

Met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 kwam abrupt een einde aan deze wereld. Menen lag in een strategisch gevoelige zone en werd zwaar getroffen door:

beschietingen
bombardementen
bezetting en militaire infrastructuur

De stationsomgeving was daarbij een expliciet doelwit. Historische bronnen en beeldmateriaal tonen aan dat grote delen van de wijk volledig werden verwoest.

Het Hotel de la Gare:

verdwijnt volledig uit het straatbeeld
komt niet meer voor in naoorlogse documenten
wordt niet vermeld in wederopbouwplannen
verschijnt op geen enkele foto van na 1918

Alles wijst erop dat het hotel tijdens WO I volledig werd vernietigd.

Waarom nooit heropgebouwd?

Na de oorlog werd Menen grondig hertekend. De stad kreeg:

een nieuwe stedenbouwkundige visie
aangepaste spoorinfrastructuur
andere economische prioriteiten

Veel kleine hotels en handelszaken keerden nooit terug. Mogelijke redenen:

overlijden of vertrek van eigenaars
onvoldoende schadevergoeding
gewijzigde functie van de stationsomgeving

Het Hotel de la Gare behoort duidelijk tot die categorie van gebouwen die definitief verdwenen, ondanks hun vroegere centrale rol in het stadsleven.

Een verdwenen gebouw, een blijvende herinnering

Vandaag rest er niets meer van het Hotel de la Gare, behalve oude foto’s en herinneringen. Toch vertelt dit gebouw een groter verhaal: dat van Menen als spoorstad, als grensstad, en als stad die zwaar werd getekend door de Grote Oorlog.

Dankzij dit beeld kunnen we even terugkijken naar een moment vlak vóór de catastrofe — een alledaagse scène, niet wetende wat komen zou.

De straat en haar naam

De straat waarin het hotel lag, kende doorheen de tijd verschillende benamingen, waaronder Rue d’Agneaux, Lammerstraat en Rue de Wervicq. Pas in 1898 kreeg ze haar huidige naam: Wahisstraat, genoemd naar de in Menen geboren luitenant-generaal Théophile Wahis.

Het Hotel de la Gare lag dus niet alleen op een strategische plek, maar ook aan een straat die later een uitgesproken historische betekenis kreeg.