De monding van de Geluwebeek in de Leie vóór de Eerste Wereldoorlog
Deze zeldzame foto, genomen vóór de Eerste Wereldoorlog, toont een vandaag volledig verdwenen stukje Menen. We kijken hier naar de monding van de Geluwebeek in de Leie, ter hoogte van de huidige Kortrijkstraat, op de plaats waar later firma Capelle zou komen. Dankzij deze opname – en een gedetailleerde kaart uit 1917 – kunnen we deze plek zeer nauwkeurig situeren.
STADSRANDDE LEIE EN ER ROND
Een Leie met bochten
In tegenstelling tot vandaag maakte de Leie hier vroeger nog een grote natuurlijke bocht. De rivier was grilliger en omgeven door oeverzones en weilanden. Pas later, in de 20e eeuw, werd de Leie rechtgetrokken en gekanaliseerd om de scheepvaart te verbeteren en overstromingen te beperken.
Een kaart van 1917 bevestigt duidelijk deze oude rivierloop en toont dat Menen toen nog sterk verweven was met zijn natuurlijke waterstructuren.
De Geluwebeek
De Geluwebeek stroomde in die tijd ook door het centrum om dan wat verder in open landschap uit te monden in de Leie. Geen overwelfde bedding of ingesloten kanaal, maar een zichtbaar samenvloeien van twee waterlopen. Deze monding speelde een belangrijke rol in de lokale waterhuishouding en afwatering van de stad.
Bruggen en bedrijvigheid
Op de foto zien we wat verder ook een houten ophaalbrug over de Leie, iets stroomafwaarts van de monding. Deze brug was noodzakelijk om goederen naar de hoeves en weilanden aan de andere kant te brengen. De Leie was immers een belangrijke transportader voor goederen, grondstoffen en landbouwproducten.
De aanwezigheid van een fabrieksschoorsteen in de verte herinnert eraan dat dit gebied ook een vroege industriële functie had, nog vóór de grootschalige industrialisatie van de 20e eeuw.
De molens van de Kortrijkstraat
Op de achtergrond van de foto zijn twee windmolens te zien, ooit beeldbepalend voor deze stadsrand.
De molen die vandaag nog bestaat is De Goede Hoop, een stenen stellingmolen uit het einde van de 18e eeuw. Deze molen deed dienst als koren- en oliemolen en is de enige overblijver van de vele molens die Menen ooit telde.
Dichter bij de Geluwebeek stond een tweede, houten molen, die intussen verdwenen is. Op basis van oude kaarten en molenregisters gaat het om de Zwarte Molen, een staakmolen die in de 19e eeuw werd afgebroken. Deze molen bestond dus nog toen de foto werd genomen, maar was tegen de Eerste Wereldoorlog al verdwenen.
Een verdwenen landschap
Vandaag is dit landschap nauwelijks nog herkenbaar.
De Leie werd rechtgetrokken.
De Geluwebeek verdween grotendeels uit het straatbeeld en gaat nu voor een groot deel ondergronds, maar mondt nog steeds uit iets verder in de Leie.
Bruggen, molens en open ruimte maakten plaats voor nieuwe bebouwing, industrie en infrastructuur.
Toch laten foto’s en kaarten zoals deze ons toe het verleden opnieuw leesbaar te maken. Ze tonen hoe waterlopen, molens en wegen samen het stadsbeeld bepaalden en hoe sterk Menen ooit verbonden was met zijn natuurlijke omgeving.
Slot
Deze foto is meer dan een mooi beeld: ze is een historisch document. Samen met de kaart van 1917 vormt ze het tastbare bewijs van een verdwenen Leiebocht, een open beekmonding en een molenrijk stadslandschap. Wat vandaag verdwenen is, leeft hier opnieuw verder – vastgelegd in beeld en herinnering.
Over deze foto
Om u een beter inzicht te geven plaatsen we steeds 3 beelden.
De Originele Foto
De Gerestaureerde Foto
Dezelfde plaats hedendaags
